🏛️ İnsanlar ve Yönetim 🗳️
4. Sınıf Sosyal Bilgiler – MEB Müfredatına Uygun
🎯 Devlet Nedir?
Devlet, insanların düzenli ve güvenli yaşaması için kurulmuş yönetim sistemidir. Devlet olmadan toplum düzen içinde yaşayamaz.
📌 Devletin Unsurları
Bir devletin olması için 3 temel unsur gerekir:
1️⃣ Ülke: Devletin sınırları olan topraklar 🗺️
2️⃣ Millet: O topraklarda yaşayan insanlar 👥
3️⃣ Egemenlik: Yönetim gücü, bağımsızlık 🏛️
Örnek: Türkiye Cumhuriyeti’nin ülkesi Anadolu ve Trakya topraklarıdır, milleti Türk halkıdır, egemenliği halka aittir. 🇹🇷
🛡️ Devlet Neden Gereklidir?
• Güvenlik sağlar: Polis, asker ülkeyi korur 👮♂️🪖
• Adalet sağlar: Mahkemeler, yasalar herkesin hakkını korur ⚖️
• Hizmet sunar: Okul, hastane, yol yapar 🏫🏥
• Düzen sağlar: Kurallar, yasalar koyar 📜
• Dış ilişkiler yürütür: Başka ülkelerle anlaşmalar yapar 🤝
👑 Yönetim Şekilleri
Tarih boyunca farklı yönetim şekilleri olmuştur. En yaygın üç yönetim şekli:
1️⃣ Demokrasi (Halk Yönetimi) 🗳️
Demokrasi, yönetimin halk tarafından, halkın seçtiği temsilciler aracılığıyla yapıldığı sistemdir.
Özellikleri:
• Halk seçimle yöneticileri seçer 🗳️
• Herkesin eşit hakları vardır ⚖️
• İfade özgürlüğü vardır (düşüncelerini söyleyebilir) 🗣️
• Yasalar halkın çıkarlarını korur 📜
• Çoğunluk kararı geçerlidir (en çok oy alan kazanır) ✅
Örnekler: Türkiye, ABD, Almanya, Fransa demokrasi ile yönetilir. 🇹🇷🇺🇸🇩🇪
2️⃣ Monarşi (Krallık) 👑
Monarşi, yönetimin bir kral veya kraliçe tarafından yapıldığı sistemdir.
Özellikleri:
• Yönetim aileden geçer (babadan oğula) 👨👦
• Halk yöneticiyi seçmez ❌
• Kral/Kraliçe ömür boyu görevdedir 👑
• Günümüzde çoğu monarşi semboliktir (gerçek güç parlamentodadır)
Örnekler: İngiltere (Kraliçe Elizabeth), İspanya, Japonya’da monarşi vardır ama semboliktir.
3️⃣ Diktatörlük (Tek Kişi Yönetimi) ⚠️
Diktatörlük, tek bir kişinin veya grubun tüm gücü elinde tuttuğu, halka danışmadan yönettiği sistemdir.
Özellikleri:
• Halkın söz hakkı yoktur ❌
• Seçim yoktur veya sahtedir 🚫
• İfade özgürlüğü kısıtlıdır 🔇
• Tek kişi her şeye karar verir 👤
• Adil değildir, halkın çıkarlarını korumaz ⚠️
Not: Demokrasi en adaletli yönetim şeklidir çünkü halkın sözü vardır! 🗳️✅
🇹🇷 Türkiye’de Yönetim: Cumhuriyet
🎖️ Cumhuriyet Nedir?
Cumhuriyet, demokrasinin bir türüdür. Halkın seçtiği temsilcilerin ülkeyi yönettiği, egemenliğin halka ait olduğu sistemdir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin Özellikleri:
• 29 Ekim 1923’te Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulmuştur 🎉
• Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir (halkındır) 🇹🇷
• Demokratik bir yönetimdir 🗳️
• Laiktir (din ve devlet işleri ayrıdır) ⚖️
• Sosyal bir hukuk devletidir (yasalar herkese eşittir) 📜
👨💼 Türkiye’de Yönetimde Görevliler
1️⃣ Cumhurbaşkanı 🎖️
Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti’nin başıdır, devleti temsil eder.
Görevleri:
• Ülkeyi temsil eder (yurt içi ve yurt dışı) 🌍
• Kanunları onaylar ✅
• Bakanları atar 👨💼
• Orduya komuta eder 🪖
• 5 yıl süreyle görev yapar 📅
• Halk tarafından seçimle gelir 🗳️
Not: İlk Cumhurbaşkanımız Mustafa Kemal Atatürk’tür. 🇹🇷
2️⃣ TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi) 🏛️
TBMM, Türkiye’nin parlamentosudur. Yasaları yapar, hükümeti denetler.
Özellikleri:
• 600 milletvekilinden oluşur 👥
• Milletvekilleri halk tarafından seçimle gelir 🗳️
• Ankara’da toplanır 🏛️
• Yasaları yapar (yasama) 📜
• Bütçeyi onaylar 💰
• 5 yıl görev yapar 📅
Tarih: TBMM 23 Nisan 1920’de Atatürk tarafından açılmıştır. Bu yüzden 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’dır! 🎉
3️⃣ Bakanlar ve Bakanlıklar 🏢
Bakanlar, devletin farklı alanlarından sorumlu yöneticilerdir.
Başlıca Bakanlıklar:
• Milli Eğitim Bakanlığı: Okullar, eğitim 🏫
• Sağlık Bakanlığı: Hastaneler, sağlık hizmetleri 🏥
• İçişleri Bakanlığı: Polis, güvenlik 👮♂️
• Dışişleri Bakanlığı: Başka ülkelerle ilişkiler 🌍
• Ulaştırma Bakanlığı: Yollar, köprüler, havalimanları 🛣️✈️
• Tarım Bakanlığı: Çiftçiler, hayvancılık 🌾🐄
4️⃣ Mahkemeler ve Yargı ⚖️
Mahkemeler, adalet sağlar, suçluları cezalandırır, haklıyı korur.
Görevleri:
• Yasalara göre karar verir ⚖️
• Suçluları cezalandırır 🚔
• Haklıyı korur 🛡️
• Anlaşmazlıkları çözer 🤝
• Bağımsızdır (kimse karışamaz) ✅
🗳️ Seçim ve Demokrasi
📮 Seçim Nedir?
Seçim, halkın yöneticilerini belirlemek için oy kullanmasıdır. Demokrasinin temelidir.
✅ Seçim İlkeleri
• Eşit: Herkesin oyu eşit değerdedir (zengin-fakir ayrımı yok) ⚖️
• Gizli: Kimse kime oy verdiğinizi bilmez 🤫
• Açık sayım: Oylar herkesin gözü önünde sayılır 👀
• Genel: 18 yaşını doldurmuş herkes oy kullanabilir 🗳️
• Serbest: Kimse seni zorlamaz, istediğine oy verirsin ✅
🎯 Türkiye’de Seçimler
• 18 yaşını dolduran herkes oy kullanabilir 🎂
• Seçimler 5 yılda bir yapılır 📅
• Cumhurbaşkanı ve milletvekilleri seçilir 🗳️
• Sandık başında oy kullanılır 📦
• Oy kullanmak bir hak ve görevdir ✅
🤝 Vatandaşlık Hakları ve Görevleri
✅ Vatandaşlık Hakları (Ne yapabiliriz?)
• Eğitim hakkı: Okula gitme hakkı 🏫
• Sağlık hakkı: Tedavi olma hakkı 🏥
• Seçme-seçilme hakkı: Oy kullanma hakkı 🗳️
• İfade özgürlüğü: Düşüncelerini söyleme hakkı 🗣️
• Güvenlik hakkı: Korunma hakkı 🛡️
• Çalışma hakkı: İş bulma hakkı 💼
• Mülkiyet hakkı: Ev, araba sahibi olma hakkı 🏠🚗
📜 Vatandaşlık Görevleri (Ne yapmalıyız?)
• Yasalara uymak: Kuralları çiğnememek 📜
• Vergi vermek: Devletin geliri (okul, hastane için) 💰
• Askerlik yapmak: Ülkeyi korumak (erkekler için zorunlu) 🪖
• Oy kullanmak: Seçimlere katılmak 🗳️
• Çevreyi korumak: Doğayı temiz tutmak 🌱
• Eğitim almak: İlkokul ve ortaokul zorunlu 📚
• Başkalarının haklarına saygı göstermek 🤝
⚖️ Yasama, Yürütme, Yargı
Devlet, görevlerini üç farklı güce bölerek yapar. Bu güçler birbirinden bağımsızdır.
| Güç | Ne Yapar? | Kim Yapar? |
| 📜 Yasama | Yasaları yapar, kanunları çıkarır | TBMM (Milletvekilleri) 🏛️ |
| ⚙️ Yürütme | Yasaları uygular, ülkeyi yönetir | Cumhurbaşkanı, Bakanlar 🎖️ |
| ⚖️ Yargı | Adalet sağlar, suçluları yargılar | Mahkemeler, Hâkimler ⚖️ |
💡 Neden Ayrı?
Bu üç güç ayrı olursa kimse çok fazla güç sahibi olamaz. Böylece demokrasi ve adalet sağlanır! ✅
📝 Pratik Yapalım!
Öğrendiklerini pekiştirmek için aşağıdaki soruları cevapla:
Soru 1: Devletin Unsurları
Cevabı görmek için tıkla 👆
SORU: Bir devletin olması için gereken 3 unsur nedir?
CEVAP:
1. Ülke: Sınırları belli topraklar 🗺️
2. Millet: O topraklarda yaşayan insanlar 👥
3. Egemenlik: Yönetim gücü, bağımsızlık 🏛️ ✅
Soru 2: Yönetim Şekilleri
Cevabı görmek için tıkla 👆
SORU: Halkın seçimle yöneticileri seçtiği, herkesin eşit haklara sahip olduğu yönetim şekline ne denir?
CEVAP:
Demokrasi 🗳️
Demokraside:
• Halk seçimle yöneticiyi seçer
• Herkes eşit haklara sahiptir
• İfade özgürlüğü vardır
Türkiye demokratik cumhuriyettir! 🇹🇷 ✅
Soru 3: Türkiye Cumhuriyeti
Cevabı görmek için tıkla 👆
SORU: Türkiye Cumhuriyeti ne zaman, kim tarafından kurulmuştur?
CEVAP:
Türkiye Cumhuriyeti 29 Ekim 1923’te Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulmuştur. 🇹🇷🎉
İlk Cumhurbaşkanı da Atatürk’tür. ✅
Soru 4: TBMM
Cevabı görmek için tıkla 👆
SORU: TBMM ne zaman açılmıştır? Kaç milletvekilinden oluşur?
CEVAP:
• TBMM 23 Nisan 1920’de Atatürk tarafından açılmıştır 🎉
• 600 milletvekilinden oluşur 👥
• Yasaları yapar (yasama gücü) 📜
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’dır! ✅
Soru 5: Yasama, Yürütme, Yargı
Cevabı görmek için tıkla 👆
SORU: Yasama, yürütme ve yargı güçlerini kim kullanır?
CEVAP:
• Yasama: TBMM (yasalar yapar) 📜
• Yürütme: Cumhurbaşkanı ve Bakanlar (yasaları uygular) ⚙️
• Yargı: Mahkemeler (adalet sağlar) ⚖️
Bu üç güç birbirinden bağımsızdır! ✅
⭐ Önemli Noktalar – Hatırla! ⭐
✓ Devletin 3 unsuru: Ülke, millet, egemenlik 🏛️
✓ Demokrasi en adaletli yönetim şeklidir 🗳️
✓ Türkiye Cumhuriyeti 29 Ekim 1923’te kuruldu 🇹🇷
✓ TBMM 23 Nisan 1920’de açıldı 🏛️
✓ Seçim hak ve görevdir, 18 yaşında oy kullanılır 🗳️
✓ Yasama (TBMM), Yürütme (Cumhurbaşkanı), Yargı (Mahkemeler) 📜⚙️⚖️
✓ Vatandaşlık hakları ve görevlerimiz var 🤝
🎯 Şimdi Kendini Test Et!
İnsanlar ve Yönetim konusunda ne kadar bilgili olduğunu test etmek ister misin?
0 Yorum