🧠 Zihinden Toplama ve Çıkarma 🔢
4. Sınıf Matematik – MEB Müfredatına Uygun
💡 Zihinden İşlem Nedir?
Zihinden işlem, kağıt-kalem kullanmadan, sadece aklımızda hesap yaparak toplama ve çıkarma işlemlerini gerçekleştirmektir.
🎯 Neden Önemlidir?
1. Hızlı: Kağıt-kaleme ihtiyaç duymadan hızlıca hesap yapabiliriz ⚡
2. Pratik: Günlük hayatta (alışveriş, para üstü hesabı) çok işimize yarar 🛒
3. Zeka Geliştirici: Beynimizi çalıştırır, matematiksel düşünme becerimizi artırır 🧠
4. Eğlenceli: Sayılarla oynamayı öğreniriz, matematik daha eğlenceli hale gelir 🎮
➕ Zihinden Toplama Stratejileri
1️⃣ Basamak Basamak Toplama
Sayıları basamaklarına ayırarak toplama yöntemidir.
Örnek: 345 + 232 = ?
Adımlar:
1️⃣ Yüzleri topla: 300 + 200 = 500
2️⃣ Onları topla: 40 + 30 = 70
3️⃣ Birleri topla: 5 + 2 = 7
4️⃣ Hepsini topla: 500 + 70 + 7 = 577 ✅
Örnek 2: 456 + 321 = ?
400 + 300 = 700 (yüzler)
50 + 20 = 70 (onlar)
6 + 1 = 7 (birler)
700 + 70 + 7 = 777 🎯
2️⃣ Onluk Tamamlama Yöntemi
Sayıyı önce onluğa veya yüzlüğe tamamlar, sonra kalanı ekleriz.
Örnek: 48 + 27 = ?
Strateji: 48’i önce 50’ye tamamla
1️⃣ 48 + 2 = 50 (onluğa tamamladık)
2️⃣ Geriye 27 – 2 = 25 kaldı
3️⃣ 50 + 25 = 75 ✅
Örnek 2: 297 + 145 = ?
Strateji: 297’yi önce 300’e tamamla
1️⃣ 297 + 3 = 300
2️⃣ Geriye 145 – 3 = 142 kaldı
3️⃣ 300 + 142 = 442 🎯
3️⃣ Kolay Sayılardan Yararlanma
İşlemi kolaylaştırmak için sayıları yeniden düzenleriz.
Örnek: 25 + 48 + 75 = ?
Strateji: 25 ve 75’i önce topla (100 yapar!)
1️⃣ 25 + 75 = 100 (kolay!)
2️⃣ 100 + 48 = 148 ✅
Örnek 2: 99 + 56 = ?
Strateji: 99’u 100 olarak düşün
1️⃣ 100 + 56 = 156
2️⃣ Ama 1 fazla ekledik, çıkar: 156 – 1 = 155 🎯
4️⃣ İleriye Sayma Yöntemi
Birinci sayıdan başlayıp, ikinci sayı kadar ileriye sayarız.
Örnek: 235 + 48 = ?
Strateji: 235’ten başla, 48 ilerle
1️⃣ Önce 40 ilerle: 235 + 40 = 275
2️⃣ Sonra 8 ilerle: 275 + 8 = 283 ✅
➖ Zihinden Çıkarma Stratejileri
1️⃣ Geriye Sayma Yöntemi
Büyük sayıdan başlayıp geriye sayarız.
Örnek: 78 – 23 = ?
Strateji: 78’den başla, 23 geri say
1️⃣ Önce 20 geri say: 78 – 20 = 58
2️⃣ Sonra 3 geri say: 58 – 3 = 55 ✅
2️⃣ Basamak Basamak Çıkarma
Sayıları basamaklarına ayırarak çıkarma yöntemidir.
Örnek: 567 – 234 = ?
Adımlar:
1️⃣ Yüzleri çıkar: 500 – 200 = 300
2️⃣ Onları çıkar: 60 – 30 = 30
3️⃣ Birleri çıkar: 7 – 4 = 3
4️⃣ Hepsini topla: 300 + 30 + 3 = 333 ✅
Örnek 2: 789 – 456 = ?
700 – 400 = 300 (yüzler)
80 – 50 = 30 (onlar)
9 – 6 = 3 (birler)
300 + 30 + 3 = 333 🎯
3️⃣ Onluğa Tamamlama ile Çıkarma
Çıkarılan sayıyı onluğa tamamlar, farkı düzeltiriz.
Örnek: 83 – 29 = ?
Strateji: 29’u 30 olarak düşün (daha kolay)
1️⃣ 83 – 30 = 53
2️⃣ Ama 1 fazla çıkardık, geri ekle: 53 + 1 = 54 ✅
Örnek 2: 325 – 98 = ?
Strateji: 98’i 100 olarak düşün
1️⃣ 325 – 100 = 225
2️⃣ 2 fazla çıkardık, geri ekle: 225 + 2 = 227 🎯
4️⃣ Fark Bulma Yöntemi
İki sayı arasındaki farkı bulmak için küçük sayıdan başlayıp büyük sayıya kadar sayarız.
Örnek: 125 – 98 = ?
Strateji: 98’den 125’e kadar kaç adım?
1️⃣ 98 + 2 = 100 (2 adım)
2️⃣ 100 + 25 = 125 (25 adım)
3️⃣ Toplam: 2 + 25 = 27 ✅
🛒 Günlük Hayattan Örnekler
Örnek 1: Alışverişte Para Üstü 💰
DURUM: Markettten 87 TL’lik alışveriş yaptın. Kasiyere 100 TL verdin. Para üstün ne kadar?
ZİHİNDEN ÇÖZÜM:
100 – 87 = ?
Yöntem: 87’yi 90 olarak düşün
1️⃣ 100 – 90 = 10
2️⃣ 3 fazla çıkardık, geri ekle: 10 + 3 = 13 TL 💵
Para üstün 13 TL olmalı! ✅
Örnek 2: Oyun Puanları 🎮
DURUM: Video oyununda 245 puanın var. Bir bölüm daha bitirince 178 puan kazandın. Toplam puanın ne kadar oldu?
ZİHİNDEN ÇÖZÜM:
245 + 178 = ?
Basamak basamak toplama:
1️⃣ Yüzler: 200 + 100 = 300
2️⃣ Onlar: 40 + 70 = 110
3️⃣ Birler: 5 + 8 = 13
4️⃣ Toplam: 300 + 110 + 13 = 423 puan 🎯
Örnek 3: Kitap Sayfaları 📚
DURUM: Kitabın 350 sayfası var. Şu ana kadar 127 sayfa okudun. Kaç sayfa kaldı?
ZİHİNDEN ÇÖZÜM:
350 – 127 = ?
Fark bulma yöntemi:
1️⃣ 127 + 3 = 130
2️⃣ 130 + 20 = 150
3️⃣ 150 + 200 = 350
4️⃣ Toplam adım: 3 + 20 + 200 = 223 sayfa 📖
Örnek 4: Sinema Biletleri 🎬
DURUM: 3 arkadaşınla sinemaya gidiyorsunuz. Her bilet 45 TL. Toplam ne kadar para gerekir?
ZİHİNDEN ÇÖZÜM:
4 kişi × 45 TL = ?
(45 + 45 + 45 + 45 olarak düşün)
Kolay sayılardan yararlanma:
1️⃣ 45 + 45 = 90
2️⃣ 90 + 90 = 180 TL 🎟️
💡 İpuçları ve Püf Noktaları
✓ Onluklarla çalış: 10, 100, 1000 gibi sayılar hesaplamayı kolaylaştırır! 🔟
✓ 9 ve 99 püf noktası: 9 ekleyeceğine 10 ekle, 1 çıkar. 99 ekleyeceğine 100 ekle, 1 çıkar! 💡
✓ 5’li toplamalar: 5 + 5 = 10, 15 + 5 = 20, 25 + 25 = 50. Bu kalıpları ezberle! 🧮
✓ Çift sayılar kolay: Çift sayıları toplamak daha kolay. Tek sayıları çift yapabilirsin! 🎯
✓ Basamakları organize et: Büyük sayılarla çalışırken basamakları karıştırma! Yüzler, onlar, birler ayrı! 📊
✓ Tahmin yap: İşlem yapmadan önce sonucun yaklaşık ne olacağını tahmin et. Bu seni kontrol etmeni sağlar! 🎲
✓ Pratik yap: Her gün biraz pratik yaparsan zihinden işlem yapmak çok kolay hale gelir! 💪
✓ Farklı yöntemler dene: Bir soru için birden fazla yöntem vardır. Sana en kolay geleni seç! 🌈
📝 Pratik Yapalım!
Öğrendiklerini pekiştirmek için aşağıdaki soruları cevapla:
Soru 1: Basamak Basamak Toplama
Cevabı görmek için tıkla 👆
SORU: 234 + 452 = ?
ÇÖZÜM:
Yüzler: 200 + 400 = 600
Onlar: 30 + 50 = 80
Birler: 4 + 2 = 6
Toplam: 600 + 80 + 6 = 686 ✅
Soru 2: Onluk Tamamlama
Cevabı görmek için tıkla 👆
SORU: 68 + 35 = ?
ÇÖZÜM:
68 + 2 = 70 (onluğa tamamla)
35 – 2 = 33 (geri kalan)
70 + 33 = 103 ✅
Soru 3: 9 ve 99 Püf Noktası
Cevabı görmek için tıkla 👆
SORU: 76 + 99 = ?
ÇÖZÜM:
99’u 100 olarak düşün (kolay)
76 + 100 = 176
1 fazla ekledik, çıkar: 176 – 1 = 175 ✅
Soru 4: Geriye Sayma
Cevabı görmek için tıkla 👆
SORU: 156 – 48 = ?
ÇÖZÜM:
156’dan başla, 48 geri say
156 – 40 = 116
116 – 8 = 108 ✅
Soru 5: Fark Bulma
Cevabı görmek için tıkla 👆
SORU: 200 – 87 = ?
ÇÖZÜM (Fark bulma):
87’den 200’e kaç adım?
87 + 3 = 90 (3 adım)
90 + 10 = 100 (10 adım)
100 + 100 = 200 (100 adım)
Toplam: 3 + 10 + 100 = 113 ✅
Soru 6: Günlük Hayat Problemi
Cevabı görmek için tıkla 👆
SORU: Kumbarada 185 TL biriktin. Annenden 75 TL daha aldın. Toplam paran ne kadar?
ÇÖZÜM (Onluk tamamlama):
185 + 75 = ?
185 + 15 = 200 (önce 200’e tamamla)
75 – 15 = 60 (geri kalan)
200 + 60 = 260 TL 💰✅
⭐ Önemli Noktalar – Hatırla! ⭐
✓ Zihinden işlem, kağıt-kalem kullanmadan hesap yapmaktır 🧠
✓ Basamak basamak toplama/çıkarma en temel yöntemdir 📊
✓ Onluğa tamamlama işlemleri kolaylaştırır 🔟
✓ 9 ve 99 eklerken/çıkarırken 10 ve 100 kullan, sonra düzelt 💡
✓ Kolay sayılardan yararlan (25+75=100 gibi) 🎯
✓ Günlük hayatta sürekli zihinden işlem kullanırız 🛒💰
✓ Pratik yapmak seni çok hızlandırır 💪
🎯 Şimdi Kendini Test Et!
Zihinden Toplama ve Çıkarma konusunda ne kadar bilgili olduğunu test etmek ister misin?
0 Yorum