4. Sınıf Matematik Genel Tekrar Konu Anlatımı

🔢 4. Sınıf Matematik Genel Tekrar

Doğal sayılardan kesirlere, dört işlemden geometriye kadar 4. sınıf matematik konularını birlikte tekrar edelim!

🔢 Doğal Sayılar ve Basamak Değeri

4. sınıfta beş ve altı basamaklı sayıları öğreniyoruz. Bir sayıdaki her rakamın iki değeri vardır:

Kavram	Açıklama	Örnek (54.328)
Rakamın sayı değeri	Rakamın kendisi	5’in sayı değeri = 5
Rakamın basamak değeri	Rakam × bulunduğu basamak	5’in basamak değeri = 50.000

Basamaklar (54.328 sayısı):

On Binler	Binler	Yüzler	Onlar	Birler
5	4	3	2	8
50.000	4.000	300	20	8

Sayıları karşılaştırma:

Önce basamak sayısına bak: Basamağı fazla olan büyüktür (1.234 > 987)
Basamak sayıları eşitse en soldaki basamaktan başlayarak karşılaştır
Sıralama: 3.456 < 3.465 < 3.546 (soldan sağa karşılaştır)

➕ Dört İşlem

Toplama ve Çıkarma:

Basamak değerlerini alt alta hizalayarak yap
Toplamada 10’u geçen değer bir üst basamağa elde olarak aktarılır
Çıkarmada üst basamaktan onluk alınarak (borç) işlem yapılır
Toplama değişme özelliği: 25 + 38 = 38 + 25 = 63

Çarpma:

İki basamaklı ile çarpma: Önce birler, sonra onlar basamağıyla çarp ve topla
Değişme özelliği: 12 × 5 = 5 × 12 = 60
Birleşme özelliği: (3 × 4) × 5 = 3 × (4 × 5) = 60
0 ile çarpma: Her sayı × 0 = 0
1 ile çarpma: Her sayı × 1 = kendisi

Bölme:

Bölünen = Bölen × Bölüm + Kalan
Kalan her zaman bölenden küçüktür
0 ÷ herhangi bir sayı = 0
Bir sayı sıfıra bölünemez!

İşlem önceliği:

1. Parantez içi → 2. Çarpma ve bölme (soldan sağa) → 3. Toplama ve çıkarma (soldan sağa)

Örnek: 3 + 4 × 2 = 3 + 8 = 11 (önce çarpma!)

Örnek: (3 + 4) × 2 = 7 × 2 = 14 (önce parantez!)

🍕 Kesirler

Bir bütünün eşit parçalarından birini veya birkaçını gösteren sayılara kesir denir.

Terim	Açıklama	Örnek (³⁄₄)
Pay	Alınan parça sayısı (üstteki)	3
Payda	Toplam eşit parça sayısı (alttaki)	4

Kesir türleri:

Basit kesir: Pay < Payda → ²⁄₅, ³⁄₈, ⁴⁄₇ (1'den küçük)
Bileşik kesir: Pay > Payda → ⁷⁄₃, ⁵⁄₂, ⁹⁄₄ (1’den büyük)
Tam sayılı kesir: 2 ³⁄₄ (tam kısım + kesir kısmı)
Denk kesir: ¹⁄₂ = ²⁄₄ = ³⁄₆ (aynı büyüklüğü gösterir)

Kesirlerle toplama ve çıkarma:

Paydaları aynıysa: Payları topla/çıkar, payda aynı kalır → ²⁄₅ + ¹⁄₅ = ³⁄₅
Paydaları farklıysa: Önce paydaları eşitle (ortak payda bul), sonra topla/çıkar

Örnek: ¹⁄₃ + ¹⁄₆ → ¹⁄₃ = ²⁄₆ → ²⁄₆ + ¹⁄₆ = ³⁄₆ = ¹⁄₂

🔸 Ondalık Kesirler

Paydası 10, 100, 1000… olan kesirlere ondalık kesir denir. Virgülle gösterilir.

Kesir	Ondalık Gösterim	Okunuşu
³⁄₁₀	0,3	Sıfır tam onda üç
⁷⁄₁₀	0,7	Sıfır tam onda yedi
²⁵⁄₁₀₀	0,25	Sıfır tam yüzde yirmi beş
1 ⁵⁄₁₀	1,5	Bir tam onda beş

💡 İpucu: Virgülden sonraki her basamak bir sıfır ekler: 1 basamak = onda, 2 basamak = yüzde, 3 basamak = binde.

📐 Geometri: Şekiller ve Özellikler

Şekil	Kenar Sayısı	Özellikler
Üçgen	3	İç açıları toplamı 180°. Eşkenar, ikizkenar, çeşitkenar olabilir.
Kare	4	4 kenarı eşit, 4 açısı 90°
Dikdörtgen	4	Karşılıklı kenarları eşit, 4 açısı 90°
Paralelkenar	4	Karşılıklı kenarları eşit ve paralel
Çember	–	Bir noktaya eşit uzaklıktaki noktalar kümesi

Açı türleri:

Dar açı: 0° ile 90° arasında
Dik açı: Tam 90°
Geniş açı: 90° ile 180° arasında
Doğru açı: Tam 180°

📏 Çevre ve Alan

Çevre: Bir şeklin kenarlarının toplam uzunluğudur. Alan: Bir şeklin kapladığı yüzey büyüklüğüdür.

Şekil	Çevre Formülü	Alan Formülü
Kare	4 × kenar	kenar × kenar
Dikdörtgen	2 × (uzun kenar + kısa kenar)	uzun kenar × kısa kenar
Üçgen	kenar₁ + kenar₂ + kenar₃	(taban × yükseklik) ÷ 2

Örnekler:

Kare: Kenar = 6 cm → Çevre = 4 × 6 = 24 cm | Alan = 6 × 6 = 36 cm²
Dikdörtgen: Uzun kenar = 8 cm, kısa kenar = 5 cm → Çevre = 2 × (8+5) = 26 cm | Alan = 8 × 5 = 40 cm²
Üçgen: Kenarlar = 3, 4, 5 cm → Çevre = 3+4+5 = 12 cm

🪞 Simetri

Bir şekil bir doğru boyunca katlandığında iki yarısı birbiriyle örtüşüyorsa, bu doğruya simetri doğrusu denir.

Şekil	Simetri Doğrusu Sayısı
Kare	4
Dikdörtgen	2
Eşkenar üçgen	3
Çember	Sonsuz

💡 İpucu: Simetri doğrusunun her iki tarafındaki parçalar ayna görüntüsüdür. Bir şeklin ne kadar düzenli olduğunu simetri sayısından anlayabiliriz.

⚖️ Ölçme: Uzunluk, Ağırlık, Sıvı

Uzunluk ölçüleri:

km → m → dm → cm → mm

Her adımda ×10 (sağa giderken) veya ÷10 (sola giderken)

1 km = 1.000 m
1 m = 100 cm = 10 dm
1 cm = 10 mm

Ağırlık ölçüleri:

1 ton = 1.000 kg
1 kg = 1.000 g
Yarım kg = 500 g
Çeyrek kg = 250 g

Sıvı ölçüleri:

1 litre (L) = 1.000 mililitre (mL)
Yarım litre = 500 mL
Çeyrek litre = 250 mL

📊 Veri Toplama ve Grafik

Verileri düzenli bir şekilde göstermek için tablo ve grafik kullanırız.

Grafik Türü	Kullanım Alanı
Sütun (çubuk) grafik	Verileri karşılaştırmak için (en sevilen meyveler, sınıf sayıları)
Çizgi grafik	Zamanla değişimi göstermek için (sıcaklık, boy artışı)
Tablo	Verileri satır ve sütunlarda düzenlemek için

💡 İpucu: Grafikte her zaman başlık, eksen adları ve ölçek bulunmalıdır.

✏️ Pratik Sorular

Soru 1: 72.345 sayısında 7’nin basamak değeri kaçtır?

7 rakamı on binler basamağında. Basamak değeri = 7 × 10.000 = 70.000

Soru 2: 5 + 3 × 4 – 2 işleminin sonucu kaçtır?

İşlem önceliği: Önce çarpma → 3 × 4 = 12
Sonra: 5 + 12 – 2 = 15

Soru 3: Kenarı 9 cm olan bir karenin çevresi ve alanı kaçtır?

Çevre = 4 × 9 = 36 cm
Alan = 9 × 9 = 81 cm²

Soru 4: ²⁄₅ + ¹⁄₅ = ?

Paydalar aynı, payları topla: 2 + 1 = 3
Cevap: ³⁄₅

Soru 5: 3 kg 250 g kaç gramdır?

3 kg = 3.000 g
3.000 + 250 = 3.250 g

Soru 6: 156 ÷ 12 bölme işleminde bölüm ve kalan kaçtır?

156 ÷ 12 = 13 (bölüm), kalan = 0
Doğrulama: 12 × 13 + 0 = 156 ✓

📋 Konu Özeti

Basamak değeri: Rakam × bulunduğu basamağın değeri
İşlem önceliği: Parantez → Çarpma/Bölme → Toplama/Çıkarma
Bölme kuralı: Bölünen = Bölen × Bölüm + Kalan
Kesirler: Pay Payda → bileşik
Ondalık kesir: Paydası 10, 100, 1000 olan kesirler (virgülle gösterilir)
Kare: Çevre = 4×kenar, Alan = kenar×kenar
Dikdörtgen: Çevre = 2×(a+b), Alan = a×b
Ölçüler: 1 km = 1.000 m, 1 kg = 1.000 g, 1 L = 1.000 mL

📝 Konuyu anladın mı? Şimdi kendini test et!

Matematik Genel Tekrar Testine Başla →