4. Sınıf Matematik Doğal Sayılarla Çıkarma İşlemi Konu Anlatımı

📚 Konu Anlatımı: Çıkarma İşlemi 👇 Teste Git✕+

📖 Doğal Sayılarla Çıkarma İşlemi

Çıkarma işlemi, bir sayıdan başka bir sayıyı eksiltme işlemidir.

🔹 Çıkarma İşleminin Terimleri

Eksilen – Çıkan = Fark

Örnek: 58 – 23 = 35
• 58 → Eksilen
• 23 → Çıkan
• 35 → Fark

🔹 Çıkarma İşleminin Özellikleri

• Bir sayıdan 0 çıkarılırsa sayı değişmez: 8 – 0 = 8
• Bir sayıdan kendisini çıkarırsak 0 olur: 5 – 5 = 0
• Çıkarmada sıra değişirse sonuç değişir: 8 – 3 ≠ 3 – 8

🔹 Onluk Bozdurma (Borç Alma)

Üstteki rakam alttakinden küçükse bir üst basamaktan 10 alınır.

Örnek: 52 – 27 = ?

• Birler: 2’den 7 çıkmaz! Onlardan 1 al (borç al)
• 1 onluk = 10 birlik → 10 + 2 = 12
• Birler: 12 – 7 = 5
• Onlar: 4 – 2 = 2 (5 değil 4, çünkü 1 verdik)
• Sonuç: 25

🔹 Çıkarma ve Toplama İlişkisi

Çıkarma işlemini toplama ile kontrol edebilirsin:

• 45 – 18 = 27 → Kontrol: 27 + 18 = 45 ✓

💡 Zihinden Çıkarma İpuçları

• Önce onlukları çıkar, sonra birlikleri çıkar
• Kolay sayılara yuvarla: 73 – 29 = 73 – 30 + 1 = 44
• Geriye doğru say

Çıkarma İşlemi Nedir?

Çıkarma işlemi, bir sayıdan başka bir sayıyı eksiltmektir. Toplamanın tersi işlemdir. Günlük hayatta harcama yaparken kalan parayı, yenen elmalardan sonra kaç elma kaldığını hesaplarken çıkarma işlemi kullanırız. “-” işareti çıkarma sembolüdür.

📚 Çıkarma İşleminin Öğeleri

Eksilen –
Çıkan =
Fark

8.564 –
3.241 =
5.323

Eksilen

Büyük sayı (başlangıç)

Çıkan

Çıkarılacak sayı

Fark

İşlemin sonucu

⚠️ Önemli: Çıkarma işleminde eksilen her zaman çıkandan büyük veya eşit olmalıdır!

🔢 Basamaklara Göre Çıkarma

Çıkarma işleminde sayıları alt alta yazıp basamakları hizalıyoruz. Sağdan sola (birler basamağından başlayarak) çıkarıyoruz.

Örnek: 47.856 – 23.412 = ?

    47.856
  - 23.412
  --------
    24.444

💡 Adım Adım:

Birler: 6 – 2 = 4
Onlar: 5 – 1 = 4
Yüzler: 8 – 4 = 4
Binler: 7 – 3 = 4
On Binler: 4 – 2 = 2

🔄 Onluk Bozma (Borç Alma)

Üstteki rakam alttakinden küçükse, bir üst basamaktan 1 onluk alırız. Bu işleme “onluk bozma” veya “borç alma” denir.

Onluk Bozmadan

  586
- 243
-----
  343

Her basamakta üst ≥ alt

Onluk Bozarak

  5⁷16
- 248
-----
  328

6<8, onlardan 1 aldık: 16-8=8

Detaylı Örnek: 432 – 178 = ?

Birler: 2 < 8 → Onlardan 1 al → 12 – 8 = 4
Onlar: 3-1=2, 2 < 7 → Yüzlerden 1 al → 12 – 7 = 5
Yüzler: 4-1=3, 3 – 1 = 2

432 – 178 = 254

🔗 Çıkarma ile Toplama İlişkisi

Çıkarma ve toplama ters işlemlerdir. Birbirlerini kontrol etmek için kullanılırlar.

Eğer a – b = c ise, o zaman c + b = a olmalıdır.

100 – 35 = 65

Kontrol: 65 + 35 = 100 ✓

💡 İpucu: Çıkarma işlemini yaptıktan sonra sonucu kontrol etmek için fark ile çıkanı topla. Eksilen çıkmalı!

🧠 Zihinden Çıkarma İpuçları

Geriye Sayma

15 – 3 = ? → 15, 14, 13, 12

10’a Yuvarlayıp Çıkarma

53 – 29 = 53 – 30 + 1 = 24

Basamakları Ayırma

86 – 42 = (80-40) + (6-2) = 44

Farkı Bulma

100 – 73 = ? → 73+?=100 → 27

🌍 Günlük Hayatta Çıkarma

💰

Para: 100 TL – 35 TL = 65 TL kaldı

🍎

Elma: 12 elma – 5 yenen = 7 elma

📅

Gün: 30 gün – 12 geçen = 18 gün

📝 Konu Özeti

Çıkarma: Bir sayıdan başka bir sayıyı eksiltme
Öğeler: Eksilen – Çıkan = Fark
Onluk bozma: Üst rakam küçükse bir üst basamaktan alma
Kontrol: Fark + Çıkan = Eksilen olmalı
Kural: Eksilen ≥ Çıkan olmalı

🎯 Kendini Test Et!

Çıkarma işlemini öğrendin mi? Şimdi bilgilerini test et!

📝 4. Sınıf Çıkarma İşlemi Testi