4. Sınıf Matematik Doğal Sayılarla Bölme İşlemi Konu Anlatımı

MEB müfredatına uygun 4. sınıf matematik bölme işlemi konu anlatımı. Kalanlı-kalansız bölme, kontrol formülü, büyük sayılarda bölme.


📚 Konu Anlatımı: Bölme İşlemi 👇 Teste Git+

📖 Doğal Sayılarla Bölme İşlemi

Bölme işlemi, bir sayıyı eşit parçalara ayırma işlemidir ve çarpmanın tersidir.

🔹 Bölme İşleminin Terimleri

Bölünen ÷ Bölen = Bölüm (kalan varsa: Kalan)

Örnek: 17 ÷ 5 = 3 kalan 2
• 17 → Bölünen
• 5 → Bölen
• 3 → Bölüm
• 2 → Kalan

🔹 Bölme İşleminin Özellikleri

• Bir sayıyı 1’e bölersek kendisi olur: 8 ÷ 1 = 8
• Bir sayıyı kendisine bölersek 1 olur: 5 ÷ 5 = 1
• 0’ı herhangi bir sayıya bölersek 0 olur: 0 ÷ 4 = 0

⚠️ Dikkat: Bir sayı 0’a bölünemez!

🔹 Kalanlı ve Kalansız Bölme

Kalansız bölme: Tam bölünür, kalan 0’dır.
• 20 ÷ 4 = 5 (kalan yok)

Kalanlı bölme: Tam bölünmez, kalan vardır.
• 23 ÷ 4 = 5 kalan 3

Önemli: Kalan her zaman bölenden küçük olmalıdır!

🔹 Kontrol Formülü

Bölüm × Bölen + Kalan = Bölünen

Örnek: 23 ÷ 4 = 5 kalan 3 doğru mu?
5 × 4 + 3 = 20 + 3 = 23 ✓

🔹 10, 100, 1000’e Bölme

• 10’a bölme: Sondan bir 0 sil → 450 ÷ 10 = 45
• 100’e bölme: Sondan iki 0 sil → 4500 ÷ 100 = 45
• 1000’e bölme: Sondan üç 0 sil → 45000 ÷ 1000 = 45

💡 Bölme ve Çarpma İlişkisi

Çarpma tablosunu biliyorsan bölme de kolay:
• 6 × 7 = 42 ise → 42 ÷ 6 = 7 ve 42 ÷ 7 = 6

Bölme İşlemi Nedir?

Bölme işlemi, bir sayıyı eşit parçalara ayırmaktır. Çarpmanın tersi işlemdir! Paylaşma yaparken, eşit gruplara ayırırken bölme işlemi kullanırız. “÷” veya “:” işareti bölme sembolüdür.

📚 Bölme İşleminin Öğeleri

Bölünen ÷
Bölen =
Bölüm
(Kalan: Kalan)

20 ÷
4 =
5

Bölünen

Paylaştırılacak sayı

Bölen

Kaç parçaya?

Bölüm

Her parçaya düşen

Kalan

Artan miktar

✅ Kalansız ve Kalanlı Bölme

Kalansız Bölme

Sayı tam olarak bölünür, artan olmaz.

24 ÷ 6 = 4

Kalan: 0

24 şeker, 6 çocuğa → Her birine 4 şeker

Kalanlı Bölme

Sayı tam bölünemez, artan kalır.

25 ÷ 6 = 4

Kalan: 1

25 şeker, 6 çocuğa → Her birine 4, 1 artar

⚠️ Önemli Kural: Kalan her zaman bölenden küçük olmalıdır!

Eğer kalan ≥ bölen ise, bölüm yanlış demektir.

📐 Bölme Kontrol Formülü

Bölünen = (Bölen × Bölüm) + Kalan

Örnek Kontrol:

47 ÷ 5 = 9 (Kalan: 2) doğru mu?

Kontrol: (5 × 9) + 2 = 45 + 2 = 47

🔢 Büyük Sayılarda Bölme

Örnek: 846 ÷ 3 = ?

    282
   ----
3 | 846
    6    (3×2=6, 8-6=2)
   ---
    24   (aşağı indir: 24)
    24   (3×8=24, 24-24=0)
   ---
     6   (aşağı indir: 6)
     6   (3×2=6, 6-6=0)
   ---
     0   Kalan: 0

Cevap: 846 ÷ 3 = 282

💡 Adım Adım:

  1. En soldaki rakam(lar)dan başla
  2. Bölen kaç kere giriyor? Yaz
  3. Çarp, çıkar
  4. Sonraki rakamı indir
  5. Tekrarla

🚀 10, 100, 1000’e Bölme Kolaylığı

Kural: Bir sayıyı 10, 100 veya 1000’e bölmek için sayının sonundan sıfır silinir!

÷ 10

450 ÷ 10 = 45

1 sıfır sil

÷ 100

4500 ÷ 100 = 45

2 sıfır sil

÷ 1000

45000 ÷ 1000 = 45

3 sıfır sil

🔗 Bölme ile Çarpma İlişkisi

Bölme ve çarpma ters işlemlerdir

6 × 4 = 24

24 ÷ 4 = 6

24 ÷ 6 = 4

💡 İpucu: Çarpım tablosunu iyi bilirsen, bölme işlemini de hızlı yaparsın!

🌍 Günlük Hayatta Bölme

🍕

Pizza: 8 dilim ÷ 4 kişi = 2 dilim/kişi

📦

Kutu: 120 kalem ÷ 10 kutu = 12 kalem/kutu

🚌

Otobüs: 150 kişi ÷ 50 koltuk = 3 otobüs

📝 Konu Özeti

  • Bölme: Eşit parçalara ayırma
  • Öğeler: Bölünen ÷ Bölen = Bölüm (Kalan)
  • Kontrol: Bölünen = (Bölen × Bölüm) + Kalan
  • Kalan: Her zaman bölenden küçük
  • 10/100/1000’e bölme: Sıfır sil

🎯 Kendini Test Et!

Bölme işlemini öğrendin mi? Şimdi bilgilerini test et!

📝 4. Sınıf Bölme İşlemi Testi


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

0

0 Yorum

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir