📐 Çevre Ölçme 📐
4. Sınıf Matematik – MEB Müfredatına Uygun
💡 Çevre Nedir?
Çevre, bir şeklin kenarlarının uzunlukları toplamıdır. Yani şeklin dış hattının tamamını dolaştığımızda kat ettiğimiz mesafedir.
🏃 Günlük Hayattan Örnek
Okul bahçesinin etrafında bir tur koştuğunuzda, kat ettiğiniz mesafe bahçenin çevresidir. Bir masanın kenarlarına kurdele koysanız, kullandığınız kurdelenin uzunluğu masanın çevresidir.
🔲 Karenin Çevresi
✅ Kare Nedir?
Karenin 4 kenarı eşittir. Yani tüm kenarları aynı uzunluktadır.
⬛
Kare
4 kenarı eşit
📏 Karenin Çevre Formülü
Çevre = Kenar × 4
veya
Ç = a × 4
📝 Örnekler
Örnek 1: Bir karenin kenar uzunluğu 5 cm’dir. Çevresi kaç cm’dir?
Çözüm: Çevre = 5 × 4 = 20 cm
Örnek 2: Kenar uzunluğu 8 m olan bir karenin çevresi kaç metredir?
Çözüm: Çevre = 8 × 4 = 32 m
Örnek 3: Çevresi 36 cm olan bir karenin bir kenarı kaç cm’dir?
Çözüm: 36 ÷ 4 = 9 cm
▭ Dikdörtgenin Çevresi
✅ Dikdörtgen Nedir?
Dikdörtgenin 2 uzun kenarı birbirine eşittir ve 2 kısa kenarı birbirine eşittir.
▬
Dikdörtgen
Uzun kenar ve kısa kenar
📏 Dikdörtgenin Çevre Formülü
Çevre = (Uzun kenar + Kısa kenar) × 2
veya
Ç = (a + b) × 2
📝 Örnekler
Örnek 1: Uzun kenarı 8 cm, kısa kenarı 5 cm olan dikdörtgenin çevresi kaç cm’dir?
Çözüm: Çevre = (8 + 5) × 2 = 13 × 2 = 26 cm
Örnek 2: Uzun kenarı 12 m, kısa kenarı 7 m olan dikdörtgenin çevresi kaç metredir?
Çözüm: Çevre = (12 + 7) × 2 = 19 × 2 = 38 m
Örnek 3: Bir dikdörtgenin uzun kenarı 10 cm, çevresi 30 cm’dir. Kısa kenarı kaç cm’dir?
Çözüm:
30 = (10 + k) × 2
15 = 10 + k
k = 5 cm
△ Üçgenin Çevresi
✅ Üçgen Nedir?
Üçgenin 3 kenarı vardır. Bu kenarlar farklı uzunluklarda olabilir.
△
Üçgen
3 kenarı var
📏 Üçgenin Çevre Formülü
Çevre = 1. kenar + 2. kenar + 3. kenar
veya
Ç = a + b + c
📝 Örnekler
Örnek 1: Kenarları 3 cm, 4 cm ve 5 cm olan üçgenin çevresi kaç cm’dir?
Çözüm: Çevre = 3 + 4 + 5 = 12 cm
Örnek 2: Kenarları 6 m, 8 m ve 10 m olan üçgenin çevresi kaç metredir?
Çözüm: Çevre = 6 + 8 + 10 = 24 m
Örnek 3: Eşkenar üçgenin bir kenarı 7 cm’dir. Çevresi kaç cm’dir?
(Eşkenar üçgenin 3 kenarı da eşittir)
Çözüm: Çevre = 7 + 7 + 7 = 7 × 3 = 21 cm
⬢ Çokgenin Çevresi
✅ Çokgen Nedir?
Çokgen, 3’ten fazla kenarı olan şekillerdir. Beşgen (5 kenar), altıgen (6 kenar), sekizgen (8 kenar) gibi.
📏 Çokgenin Çevre Formülü
Çevre = Tüm kenarların toplamı
📝 Örnek
Örnek: Kenarları 2 cm, 3 cm, 4 cm, 5 cm ve 6 cm olan beşgenin çevresi kaç cm’dir?
Çözüm: Çevre = 2 + 3 + 4 + 5 + 6 = 20 cm
🏡 Günlük Hayattan Problemler
🚶 Problem 1: Bahçe Etrafında Yürüyüş
Kare şeklindeki bir bahçenin bir kenarı 15 metredir. Ayşe bu bahçenin etrafında 2 tur koşuyor. Toplam kaç metre koşmuştur?
Çözüm:
Bahçenin çevresi = 15 × 4 = 60 m
2 tur koştu = 60 × 2 = 120 m
🏠 Problem 2: Çerçeve Yapma
Uzun kenarı 20 cm, kısa kenarı 15 cm olan dikdörtgen bir tablonun etrafına çerçeve yapılacaktır. Kaç cm çerçeve malzemesi gerekir?
Çözüm:
Çevre = (20 + 15) × 2 = 35 × 2 = 70 cm
🌳 Problem 3: Tarla Etrafına Tel Çekme
Dikdörtgen şeklindeki bir tarlanın uzun kenarı 50 m, kısa kenarı 30 m’dir. Bu tarlanın etrafına 3 sıra tel çekilecektir. Kaç metre tel gerekir?
Çözüm:
Tarlanın çevresi = (50 + 30) × 2 = 160 m
3 sıra tel = 160 × 3 = 480 m
⚠️ Önemli İpuçları
💡 Akıllara Kazıyalım!
✓ Çevre = Tüm kenarların toplamı
✓ Karenin çevresi = Kenar × 4
✓ Dikdörtgenin çevresi = (Uzun kenar + Kısa kenar) × 2
✓ Üçgenin çevresi = 1. kenar + 2. kenar + 3. kenar
✓ Çevre ölçü birimi uzunluk birimiyle aynıdır (cm, m, km)
✓ Problemlerde “etrafında dolaşmak”, “çerçeve yapmak”, “tel çekmek” çevre ile ilgilidir
✓ Birkaç tur sorusunda çevreyi tur sayısı ile çarparız
🧪 Pratik Yapalım!
Öğrendiklerini pekiştirmek için aşağıdaki soruları cevapla:
Soru 1: Kenar uzunluğu 9 cm olan bir karenin çevresi kaç cm’dir?
Cevabı görmek için tıkla 👇
Cevap: Çevre = 9 × 4 = 36 cm
Soru 2: Uzun kenarı 14 m, kısa kenarı 9 m olan dikdörtgenin çevresi kaç m’dir?
Cevabı görmek için tıkla 👇
Cevap: Çevre = (14 + 9) × 2 = 23 × 2 = 46 m
Soru 3: Kenarları 5 cm, 7 cm ve 9 cm olan üçgenin çevresi kaç cm’dir?
Cevabı görmek için tıkla 👇
Cevap: Çevre = 5 + 7 + 9 = 21 cm
Soru 4: Çevresi 40 cm olan bir karenin bir kenarı kaç cm’dir?
Cevabı görmek için tıkla 👇
Cevap: 40 ÷ 4 = 10 cm
Soru 5: Kare bir bahçenin bir kenarı 12 m’dir. Ahmet bu bahçenin etrafında 3 tur koşuyor. Kaç m koşmuştur?
Cevabı görmek için tıkla 👇
Cevap:
Bahçenin çevresi = 12 × 4 = 48 m
3 tur = 48 × 3 = 144 m
⭐ Önemli Noktalar – Hatırla! ⭐
✓ Çevre = Tüm kenarların toplamı
✓ Kare: Çevre = Kenar × 4
✓ Dikdörtgen: Çevre = (Uzun + Kısa) × 2
✓ Üçgen: Çevre = a + b + c
✓ Çevre birimi uzunluk birimidir (cm, m, km)
✓ Problemlerde formülü doğru seç ve dikkatli hesapla
🎯 Şimdi Kendini Test Et!
Çevre Ölçme konusunda ne kadar bilgili olduğunu test etmek ister misin?
0 Yorum