🔬 Madde ve Özellikleri
Etrafımızdaki her şey maddeden oluşur. Gördüğümüz, dokunduğumuz, kokladığımız her şey bir maddedir. Peki maddelerin özellikleri nelerdir? Hadi birlikte öğrenelim!
📚 Madde Nedir?
Madde; boşlukta yer kaplayan ve kütlesi olan her şeydir. Gözle görebildiğimiz ya da göremediğimiz pek çok şey madde olabilir.
Örnekler:
- Masa, sandalye, kitap → Katı maddeler
- Su, süt, meyve suyu → Sıvı maddeler
- Hava, oksijen, karbondioksit → Gaz maddeler
🧪 Maddenin Halleri
Maddeler üç farklı halde bulunabilir:
KATI
Belirli şekli vardır. Sıkıştırılamaz. Buz, taş, demir…
SIVI
Bulunduğu kabın şeklini alır. Su, yağ, süt…
GAZ
Her yöne yayılır. Sıkıştırılabilir. Hava, buhar…
⚖️ Maddenin Ölçülebilir Özellikleri
| Özellik | Açıklama | Ölçü Birimi |
|---|---|---|
| Kütle | Madde miktarıdır | gram (g), kilogram (kg) |
| Hacim | Kapladığı alan | litre (L), mililitre (mL) |
| Uzunluk | İki nokta arası mesafe | metre (m), santimetre (cm) |
🔥 Hal Değişimleri
Maddeler ısıtılınca veya soğutulunca hal değiştirebilir:
🌡️ Isıtınca:
- Erime: Katı → Sıvı (Buz erir)
- Buharlaşma: Sıvı → Gaz (Su buharlaşır)
❄️ Soğutunca:
- Donma: Sıvı → Katı (Su donar)
- Yoğuşma: Gaz → Sıvı (Buhar yoğuşur)
🎯 Günlük Hayattan Örnekler
📝 Özet
- Madde boşlukta yer kaplar ve kütlesi vardır
- Maddeler katı, sıvı ve gaz halinde bulunur
- Isı alınca veya verilince maddeler hal değiştirir
- Kütle, hacim ve uzunluk ölçülebilir özelliklerdir
- Katılar belirli şekle sahiptir, sıvılar kabın şeklini alır
📝 Öğrendiklerini test etmeye hazır mısın?
🔬 Madde Deneyleri ve Alıştırmalar
💧 Deney 1: Katı, Sıvı, Gaz Ayırma
Görev: Aşağıdaki maddeleri katı, sıvı veya gaz olarak grupla:
| Katı | Sıvı | Gaz |
|---|---|---|
| Taş, Kalem, Kitap | Su, Süt, Yağ | Hava, Oksijen |
⚖️ Deney 2: Kütle ve Hacim
Soru: 1 kg pamuk mu, 1 kg demir mi daha ağırdır?
Cevap: İkisi de eşit ağırlıktadır (1 kg = 1 kg)
Ama hacimleri farklıdır! Pamuk daha çok yer kaplar.
- Kütle: Maddenin ağırlığı (kg, gram)
- Hacim: Maddenin kapladığı yer (litre, cm³)
🌡️ Deney 3: Hal Değişimi
Su nasıl hal değiştirir?
| Değişim | Örnek |
|---|---|
| Katı → Sıvı (Erime) | Buz → Su |
| Sıvı → Gaz (Buharlaşma) | Su → Buhar |
| Gaz → Sıvı (Yoğunlaşma) | Buhar → Su damlası |
0 Yorum