4. Sınıf Fen Bilimleri Besinlerimiz – 3

📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+

🍎 Besinlerimiz ve Sağlıklı Yaşam

🥗 Besin Grupları ve Görevleri:

Besin Grubu	Görevi	Örnekler
Karbonhidratlar	⚡ ENERJİ verir (En fazla enerji)	Ekmek, makarna, pirinç, patates, şeker
Proteinler	🔧 YAPILANDIRICI – Büyüme ve onarım	Et, süt, yumurta, balık, peynir, baklagiller
Yağlar	⚡ Enerji depolar, vücudu korur	Tereyağı, zeytinyağı, ayçiçek yağı
Vitaminler	🔄 DÜZENLEYİCİ – Hastalıklara karşı korur	Meyve ve sebzeler
Mineraller	🔄 DÜZENLEYİCİ – Kemik ve diş sağlığı	Süt (kalsiyum), et (demir), tuz (sodyum)
Su	💧 Yaşam için zorunlu	Su, meyve suları (en çok su içeren: karpuz, salatalık)

💡 Önemli: Meyve ve sebzelerde VİTAMİN ve MİNERAL bulunur. Bunlar vücutta düzenleyici görev yapar!

🧬 Mineraller Nedir?

Mineraller vücut için gerekli olan maddelerdir:

Kalsiyum (Ca) → Kemik ve diş sağlığı (Süt, peynir)
Demir (Fe) → Kan yapımı (Et, ıspanak)
Fosfor (P) → Kemik yapısı
Sodyum (Na) → Tuz içinde bulunur
Potasyum (K) → Kas fonksiyonları (Muz)

❌ Not: Vitamin bir mineral DEĞİLDİR! Vitamin ve mineral farklı besin ögeleridir.

🌾 Yağ Kaynakları:

Bitkisel Yağlar	Hayvansal Yağlar
🌻 Ayçiçek yağı 🫒 Zeytinyağı 🌽 Mısırözü yağı 🥜 Fındık yağı	🧈 Tereyağı 🥓 İç yağı 🐟 Balık yağı

💪 Destek ve Hareket Sistemi Sağlığı:

Kemik ve kaslarımızı korumak için ÜÇ önemli faktör:

🏃 Spor yapma → Kasları güçlendirir
🥗 Dengeli beslenme → Kemiklere kalsiyum sağlar
🧍 Doğru duruş → Omurgayı korur

💪 Kas Sağlığı:

✅ Doğru davranışlar:

Düzenli egzersiz yapmak
Ağır eşyaları doğru kaldırmak
Isınma hareketleri yapmak

❌ Yanlış davranışlar:

Aşırı ağır kaldırmak
Isınmadan spor yapmak
Hareketsiz kalmak

🫁 Solunum Sistemi Sağlığı:

Doğru solunum: Burundan nefes almak (Burun havayı temizler ve ısıtır)

Soluk alıp verme sıklığını etkileyen faktörler:

🏃 Egzersiz yapınca → Solunum ARTAR
🧘 Dinlenince → Solunum AZALIR
⬆️ Yüksek rakıma çıkınca → Solunum ARTAR

🌫️ Hava Kirliliği ve Sağlık:

Hava kirliliğinden en çok ve en önce etkilenen organ: AKCİĞERLER

Kirli hava ciğerlere zarar verir
Solunum hastalıklarına neden olur

🚬 Pasif İçicilik:

Pasif içici: Sigara içmediği halde sigara dumanına maruz kalan kişidir.

❌ Sigara içilen kapalı ortam
❌ Sigara içen birinin yanında durmak
✅ Açık havada olmak → Pasif içici olmaz

🏋️ Egzersizin Faydaları:

✅ İnsanı zinde tutar
✅ Kilo vermeyi sağlar
✅ Kalp ve damar sağlığı için gereklidir
✅ Stresi azaltır
❌ Yanlış: “Egzersiz kanser hastalarını iyileştirir” → Egzersiz hastalıkları TEDAVİ ETMEZ!

🥬 Sebze ve Meyvelerin Tazeliği:

Sebze ve meyvelerin tazeliğini korumak için:

🧊 Buzdolabında saklamak
🌑 Serin ve karanlık yerde tutmak
💨 Havalandırılmış ortamda saklamak

⚠️ Test İpucu: Meyve ve sebzelerde VİTAMİN bulunur (DÜZENLEYİCİ görev). Vitamin MİNERAL DEĞİLDİR. Hava kirliliği en çok AKCİĞERİ etkiler. Egzersiz hastalığı tedavi ETMEZ ama zinde tutar. En çok enerji veren = KARBONHİDRATLAR!

Test sorularını çözmeye başlayın.