📚 3. Sınıf Türkçe Genel Tekrar
Ses bilgisinden noktalama işaretlerine, sözcük türlerinden cümle bilgisine kadar 3. sınıf Türkçe konularını birlikte tekrar edelim!
🔤 Ses Bilgisi
- Sesli (ünlü) harfler: a, e, ı, i, o, ö, u, ü → 8 tane
- Sessiz (ünsüz) harfler: Geri kalan 21 harf
- Hece sayısı: Sesli harf sayısı = Hece sayısı
- Örnek: “Öğretmen” → 3 sesli (ö, e, e) = 3 hece → Öğ-ret-men
🔄 Eş Anlamlı ve Zıt Anlamlı Sözcükler
Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler:
Yazılışları farklı ama anlamları aynı olan sözcüklerdir.
| Sözcük | Eş Anlamlısı | Sözcük | Eş Anlamlısı |
|---|---|---|---|
| Güzel | Hoş | Ev | Konut |
| Büyük | İri | Çocuk | Yavru |
| Cesur | Yürekli | Yol | Patika |
Zıt Anlamlı Sözcükler:
Birbirinin karşıtı olan sözcüklerdir.
| Sözcük | Zıt Anlamlısı | Sözcük | Zıt Anlamlısı |
|---|---|---|---|
| Büyük | Küçük | Güzel | Çirkin |
| Uzun | Kısa | Gece | Gündüz |
| Sıcak | Soğuk | Açmak | Kapamak |
| Hızlı | Yavaş | Gelmek | Gitmek |
📖 Sözcük Türleri
İsim (Ad):
Varlıkları ve kavramları karşılayan sözcüklerdir.
→ Özel isim: Ali, İstanbul, Türkiye (büyük harfle başlar)
→ Cins (tür) ismi: çocuk, masa, okul (küçük harfle başlar)
Fiil (Eylem):
İş, hareket, oluş bildiren sözcüklerdir.
→ koşmak, yemek, okumak, gülmek, uyumak
Sıfat (Ön Ad):
İsimleri niteleyen veya belirten sözcüklerdir. İsimden önce gelir.
→ güzel çiçek, büyük ev, kırmızı araba, üç kişi
💬 Cümle Bilgisi
Cümle Nedir?
Bir düşünceyi, bir duyguyu veya bir durumu tam olarak anlatan sözcük grubuna cümle denir. Her cümle büyük harfle başlar ve bir noktalama işaretiyle biter.
Cümle Türleri:
| Tür | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Olumlu Cümle | Bir işin yapıldığını bildirir | Ali okula gitti. |
| Olumsuz Cümle | Bir işin yapılmadığını bildirir | Ali okula gitmedi. |
| Soru Cümlesi | Soru sorar, “?” ile biter | Ali okula gitti mi? |
| Ünlem Cümlesi | Şaşırma, sevinç gibi duyguları bildirir | Ne güzel bir gün! |
✏️ Noktalama İşaretleri
| İşaret | Adı | Kullanım | Örnek |
|---|---|---|---|
| . | Nokta | Cümle sonunda | Hava güzel. |
| , | Virgül | Arada duraklama | Elma, armut, muz aldık. |
| ? | Soru İşareti | Soru cümlesi sonunda | Adın ne? |
| ! | Ünlem | Duygu, şaşırma, emir | Aferin! |
| : | İki Nokta | Açıklama, örnek öncesi | Renkler: kırmızı, mavi |
| – | Kısa Çizgi | Satır sonunda hece bölme | öğret–men |
🔠 Büyük Harf Kuralları
- Cümle başında: Her cümlenin ilk kelimesi büyük harfle başlar.
- Özel isimlerde: Ali, İstanbul, Türkiye, Kızılırmak
- Sayfa ve şiir başlıklarında: Küçük Prens
- Bayram adlarında: Cumhuriyet Bayramı
- Ders adlarında: Matematik, Türkçe
📄 Paragraf ve Ana Düşünce
Paragraf: Bir düşünce etrafında birbirine bağlı cümlelerin oluşturduğu yapıdır.
Ana düşünce: Paragrafta asıl anlatılmak istenen düşüncedir. “Bu paragraf bize ne anlatıyor?” sorusunun cevabıdır.
Yardımcı düşünce: Ana düşünceyi destekleyen, açıklayan cümlelerdir.
Başlık: Metnin konusunu kısa ve öz olarak anlatan sözcük veya sözcük grubudur.
💡 İpucu: Ana düşünceyi bulmak için kendine sor: “Bu metin en çok neyi anlatmaya çalışıyor?” Cevap = Ana düşünce!
📝 Pratik Sorular
Soru 1: “Güzel” sözcüğünün eş anlamlısını ve zıt anlamlısını yazınız.
Eş anlamlı: Hoş | Zıt anlamlı: Çirkin
Soru 2: “Ali dün okula gitmedi.” cümlesi olumlu mu olumsuz mu?
Olumsuz cümledir. “gitmedi” olumsuzluk bildirir.
Soru 3: “kırmızı araba” ifadesinde sıfat hangisidir?
“kırmızı” sıfattır. “Araba” ismini niteliyor (renk belirtiyor).
Soru 4: Nokta, virgül ve soru işaretinden hangisi cümle sonunda kullanılmaz?
Virgül cümle sonunda değil, cümle içinde kullanılır.
Soru 5: “koşmak, yemek, gülmek” sözcükleri hangi sözcük türüdür?
Fiil (eylem)dir. İş ve hareket bildirirler.
Soru 6: Büyük harfin kullanıldığı 3 yeri yazınız.
1) Cümle başı 2) Özel isimler (Ali, İstanbul) 3) Başlıklar
Soru 7: “Hızlı” sözcüğünün zıt anlamlısı nedir?
Yavaş
Soru 8: “Bugün hava çok güzel!” cümlesi hangi cümle türüdür?
Ünlem cümlesidir. Sevinç/beğenme bildirir ve “!” ile biter.
📋 Konu Özeti
- Sesli harfler: a, e, ı, i, o, ö, u, ü (8 tane)
- Hece sayısı: Sesli harf sayısı kadar
- Eş anlamlı: Farklı yazılış, aynı anlam (güzel=hoş)
- Zıt anlamlı: Karşıt anlam (büyük≠küçük)
- İsim: Varlıkları karşılar (masa, Ali)
- Fiil: İş/hareket bildirir (koşmak, okumak)
- Sıfat: İsmi niteler (güzel çiçek, büyük ev)
- Olumlu/Olumsuz: Yapıldı → olumlu, yapılmadı → olumsuz
- Noktalama: Nokta (.), Virgül (,), Soru (?), Ünlem (!)
- Büyük harf: Cümle başı, özel isimler, başlıklar
📝 Konuyu anladın mı? Şimdi kendini test et!
0 Yorum