🔢 3. Sınıf Matematik Genel Tekrar
Doğal sayılardan dört işleme, kesirlerden ölçme birimlerine kadar tüm 3. sınıf matematik konularını tekrar edelim!
📌 Doğal Sayılar (0-1000)
3. sınıfta 1000’e kadar sayıları öğreniyoruz. Sayılar birlik, onluk ve yüzlük basamaklarından oluşur.
Basamak Değeri:
| Basamak | Değer | Örnek (547) |
|---|---|---|
| Yüzlük | ×100 | 5 → 5×100 = 500 |
| Onluk | ×10 | 4 → 4×10 = 40 |
| Birlik | ×1 | 7 → 7×1 = 7 |
547 = 500 + 40 + 7 → 5 yüzlük, 4 onluk, 7 birlik
💡 Sayı karşılaştırma: Önce yüzlük basamağına bak. Eşitse onluk basamağına, o da eşitse birlik basamağına bak. 547 > 539 (yüzlükler eşit, 4 > 3)
➕ Toplama İşlemi
Toplama işleminde basamaklar alt alta yazılır. Birliklerden başlayarak toplanır.
Eldesiz Toplama:
Toplam 10’u geçmezse elde olmaz.
Örnek: 234 + 152 = ? → 4+2=6, 3+5=8, 2+1=3 → 386
Eldeli Toplama:
Toplam 10 veya daha fazla olursa elde yaparız. Birler basamağı yazılır, onlar basamağı bir sonraki basamağa eklenir.
Örnek: 367 + 258 = ? → 7+8=15 (5 yaz, 1 elde), 6+5+1=12 (2 yaz, 1 elde), 3+2+1=6 → 625
Toplama Özellikleri:
- Yer değiştirme: 5 + 3 = 3 + 5 = 8 (sıra fark etmez)
- Etkisiz eleman: 7 + 0 = 7 (sıfır eklenmez)
➖ Çıkarma İşlemi
Çıkarma işleminde de basamaklar alt alta yazılır. Birliklerden başlarız.
Onluk Bozmadan:
Üstteki rakam alttakinden büyükse doğrudan çıkarılır.
Örnek: 586 – 243 = ? → 6-3=3, 8-4=4, 5-2=3 → 343
Onluk Bozmalı:
Üstteki rakam alttakinden küçükse bir soldaki basamaktan 10 ödünç alırız (onluk bozma).
Örnek: 534 – 267 = ? → 4’ten 7 çıkmaz, onluktan 10 al: 14-7=7, (3-1=2)’den 6 çıkmaz, yüzlükten 10 al: 12-6=6, (5-1=4)-2=2 → 267
💡 Kontrol: Sonucu kontrol etmek için: Fark + Çıkan = Eksilen olmalı. 267 + 267 = 534 ✅
✖️ Çarpma İşlemi
Çarpma, aynı sayıyı tekrarlı toplama işlemidir. 3 × 4 = 3 + 3 + 3 + 3 = 12
Çarpım Tablosu (1-10):
| × | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2 | 2 | 4 | 6 | 8 | 10 | 12 | 14 | 16 | 18 | 20 |
| 3 | 3 | 6 | 9 | 12 | 15 | 18 | 21 | 24 | 27 | 30 |
| 4 | 4 | 8 | 12 | 16 | 20 | 24 | 28 | 32 | 36 | 40 |
| 5 | 5 | 10 | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 |
| 6 | 6 | 12 | 18 | 24 | 30 | 36 | 42 | 48 | 54 | 60 |
| 7 | 7 | 14 | 21 | 28 | 35 | 42 | 49 | 56 | 63 | 70 |
| 8 | 8 | 16 | 24 | 32 | 40 | 48 | 56 | 64 | 72 | 80 |
| 9 | 9 | 18 | 27 | 36 | 45 | 54 | 63 | 72 | 81 | 90 |
| 10 | 10 | 20 | 30 | 40 | 50 | 60 | 70 | 80 | 90 | 100 |
Çarpma Özellikleri: Sıra fark etmez (3×4 = 4×3). Sıfırla çarpma = 0 (5×0 = 0). Birle çarpma = aynı sayı (7×1 = 7).
➗ Bölme İşlemi
Bölme, bir sayıyı eşit gruplara ayırmaktır. Çarpmanın tersidir.
- 12 ÷ 3 = 4 → 12’yi 3 eşit gruba ayırırsak her grupta 4 olur
- 20 ÷ 5 = 4 → 20’yi 5 eşit gruba ayırırsak her grupta 4 olur
- 15 ÷ 2 = 7, kalan 1 → 15’i 2 eşit gruba ayırırsak her grupta 7 olur, 1 artar
Önemli kurallar:
- Bir sayı sıfıra bölünemez!
- Bir sayı kendisine bölünürse sonuç 1 olur (8÷8=1)
- Bir sayı 1’e bölünürse sonuç kendisi olur (8÷1=8)
- Kontrol: Bölüm × Bölen + Kalan = Bölünen
🍕 Kesirler
Kesir, bir bütünün eşit parçalara bölünmesidir.
| Kesir | Okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|
| 1/2 | Yarım (bir bölü iki) | Bütün 2 eşit parçaya bölünmüş, 1 parça alınmış 🍕 |
| 1/3 | Üçte bir | Bütün 3 eşit parçaya bölünmüş, 1 parça alınmış |
| 1/4 | Çeyrek (dörtte bir) | Bütün 4 eşit parçaya bölünmüş, 1 parça alınmış |
| 3/4 | Dörtte üç | Bütün 4 eşit parçaya bölünmüş, 3 parça alınmış |
- Pay: Kesrin üstündeki sayı (alınan parça sayısı)
- Payda: Kesrin altındaki sayı (bütünün kaç parçaya bölündüğü)
- Örnek: 3/4 → Pay: 3, Payda: 4
📐 Geometrik Şekiller
| Şekil | Kenar | Köşe | Özellik |
|---|---|---|---|
| Üçgen 🔺 | 3 | 3 | En az kenarlı çokgen |
| Kare ⬜ | 4 | 4 | Tüm kenarlar eşit, köşeler dik |
| Dikdörtgen | 4 | 4 | Karşı kenarlar eşit, köşeler dik |
| Daire ⭕ | 0 | 0 | Köşesi ve kenarı yok, yuvarlak |
Çevre:
Bir şeklin etrafını dolaştığımızda aldığımız yola çevre denir. Çevre = Kenar uzunluklarının toplamı.
Kare çevresi: 4 × kenar uzunluğu → Kenar 5 cm ise çevre = 4 × 5 = 20 cm
📏 Ölçme Birimleri
Uzunluk:
- 1 km = 1000 m (kilometre: uzun mesafeler)
- 1 m = 100 cm (metre: oda, boy uzunluğu)
- cm: Kısa uzunluklar (kalem, defter)
Tartma:
- 1 kg = 1000 g (kilogram: ağır şeyler)
- g (gram): Hafif şeyler (kalem, elma)
Sıvı Ölçme:
- 1 L = 1000 mL (litre: su, süt)
- Yarım litre = 500 mL
Zaman:
- 1 saat = 60 dakika | 1 dakika = 60 saniye
- Yarım saat = 30 dakika | Çeyrek saat = 15 dakika
📝 Pratik Sorular
Soru 1: 347 + 268 = ?
7+8=15 (5 yaz, 1 elde), 4+6+1=11 (1 yaz, 1 elde), 3+2+1=6 → 615
Soru 2: 523 – 178 = ?
3’ten 8 çıkmaz → 13-8=5 (onluk bozma), 1-7 çıkmaz → 11-7=4 (yüzlük bozma), 4-1=3 → 345
Soru 3: 7 × 8 = ?
56
Soru 4: 45 ÷ 6 = ? (kalan ile)
6×7=42, 45-42=3 → Bölüm: 7, Kalan: 3
Soru 5: Kenarı 6 cm olan karenin çevresi kaç cm’dir?
Çevre = 4 × 6 = 24 cm
Soru 6: 3 kg kaç gramdır?
3 × 1000 = 3000 gram
Soru 7: Bir pizza 8 eşit dilime ayrılmış. 3 dilim yersen hangi kesir kadarını yemiş olursun?
3/8 (sekizde üç) kadarını yemiş olursun.
Soru 8: 638 sayısının basamak değerlerini yazınız.
6 yüzlük = 600, 3 onluk = 30, 8 birlik = 8. Toplam: 600 + 30 + 8 = 638
📋 Konu Özeti
- Sayılar: 0-1000 arası, birlik-onluk-yüzlük basamakları
- Toplama: Birliklerden başla, 10’u geçerse elde yap
- Çıkarma: Birliklerden başla, küçükten büyük çıkmaz ise onluk boz
- Çarpma: Tekrarlı toplama, çarpım tablosunu öğren (2-10)
- Bölme: Eşit gruplara ayırma, çarpmanın tersi, kalan olabilir
- Kesirler: Pay/Payda, yarım (1/2), çeyrek (1/4)
- Geometri: Üçgen, kare, dikdörtgen, daire. Çevre = kenar toplamı
- Ölçme: 1 km=1000 m, 1 m=100 cm, 1 kg=1000 g, 1 L=1000 mL
- Zaman: 1 saat=60 dk, yarım saat=30 dk, çeyrek saat=15 dk
📝 Konuyu anladın mı? Şimdi kendini test et!
0 Yorum