3. Sınıf Fen Bilimleri Kuvveti Tanıyalım

📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+

💪 Kuvveti Tanıyalım – Hareket ve Hareket Çeşitleri

🚶 Hareket Nedir?

Hareket, bir varlığın başka bir varlığa göre yer değiştirmesidir. Örneğin sen okula yürürken evine göre yer değiştirirsin, bu bir harekettir. Ama evde otururken hareket etmezsin çünkü yeriniz değişmez.

Önemli: Hareket için mutlaka bir referans noktası gerekir. Otobüste oturan biri, otobüse göre hareketsizdir ama yol kenarındaki ağaca göre hareket halindedir!

🔄 Hareket Çeşitleri Nelerdir?

Canlılar ve cansızlar farklı türde hareketler yapar. İşte en önemli hareket çeşitleri:

Hareket Türü	Nasıl Olur?	Örnekler
🚗 Doğrusal Hareket (Öteleme)	Düz bir çizgi boyunca ileri veya geri gitme	Yürüyen insan, giden araba, koşan köpek, uçan kuş, kayan kayak
🎡 Dönme Hareketi	Bir eksen etrafında daire çizerek dönme	Dönme dolap, pervane, tekerlek, Dünya’nın kendi etrafında dönmesi, saat yelkovanı
🎋 Sallanma Hareketi	İleri-geri veya sağa-sola tekrarlı hareket	Salıncak, beşik, sarkaç, rüzgarda sallanan ağaç dalı, tahterevalli
🌍 Yörünge Hareketi	Başka bir cismin etrafında dönme	Dünya’nın Güneş etrafında dönmesi, Ay’ın Dünya etrafında dönmesi

⚡ Hareketin Özellikleri: Hızlanma, Yavaşlama, Durma

Hareket eden bir cisim her zaman aynı hızda gitmez. Hızı değişebilir:

🏃 Hızlanma: Hareketin hızının artmasıdır. Örnek: Yarışta koşmaya başlayan atlet, kalkış yapan uçak, pedala basan bisikletçi
🐢 Yavaşlama: Hareketin hızının azalmasıdır. Örnek: Fren yapan araba, iniş yapan uçak, yokuş çıkan bisiklet, suya atılan taş
🛑 Durma: Hareketin tamamen sona ermesidir. Örnek: Kırmızı ışıkta duran araba, istasyona gelen tren, kalecinin tuttuğu top
↩️ Yön Değiştirme: Hareket yönünün değişmesidir. Örnek: Duvara çarpan top, virajdan dönen araba, raket ile vurulan tenis topu

🌱 Canlılar Nasıl Hareket Eder?

Kendiliğinden hareket edebilenler:

İnsanlar (yürür, koşar, zıplar)
Hayvanlar (uçar, yüzer, sürünür, koşar)
Bitkiler (güneşe doğru yönelir, kökleri toprağa doğru uzar) – ama yer değiştirmezler!

Kendiliğinden hareket edemeyenler (cansızlar):

Taş, masa, sandalye, kitap, top, araba (motor çalışmadan)
Bu cisimlerin hareket etmesi için kuvvet uygulanması gerekir!

🌻 Bitkilerin Özel Hareketi

Bitkiler yer değiştiremez ama bazı hareketler yapar:

Işığa yönelme: Bitkiler güneş ışığı almak için yapraklarını ve gövdelerini güneşe doğru yöneltir. Buna fototropizm denir.
Köklerin aşağı uzaması: Kökler su bulmak için toprağın derinliklerine doğru uzar.

🌍 Dünya’nın Hareketleri

Gezegenimiz aynı anda iki farklı hareket yapar:

Kendi etrafında dönme: 24 saatte bir kez döner → Gece ve gündüz oluşur (Dönme hareketi)
Güneş etrafında dönme: 365 günde bir kez döner → Mevsimler oluşur (Yörünge hareketi)

⚠️ Test İpucu: Salıncak = Sallanma hareketi, Dönme dolap = Dönme hareketi, Yürüme = Doğrusal hareket. Kalecinin top tutması = Durma hareketi. Bunları karıştırma!