3. Sınıf Fen Bilgisi Beş Duyumuz – 2

📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+

👁️ Beş Duyumuz ve Duyu Organlarımızı Koruma

🎯 Duyu Organlarımız ve Görevleri:

Duyu Organı	Duyu	Ne Algılar?	Örnekler
👁️ GÖZ	Görme	Renk, şekil, hareket, uzaklık	Çiçeklere bakmak, kitap okumak
👂 KULAK	İşitme	Sesler, müzik, konuşma	Müzik dinlemek, kuş sesi duymak
👃 BURUN	Koklama	Kokular (güzel-kötü)	Gül koklamak, yemek kokusu almak
👅 DİL	Tat alma	Tatlar (tatlı, ekşi, tuzlu, acı)	Elma yemek, limon tatmak
✋ DERİ	Dokunma	Sıcak-soğuk, sert-yumuşak, pürüzlü-düz	Sıcak çaya dokunmak, topun sertliği

🌡️ Sıcaklık Algılama – Derimizin Görevi:

DERİMİZ (dokunma duyusu) sıcaklığı algılayan organdır. Örneğin:

☕ Sıcak çaya dokunduğumuzda → Derimiz “sıcak” sinyali gönderir, elimizi çekeriz
🧊 Buza dokunduğumuzda → Derimiz “soğuk” sinyali gönderir
🔥 Yanma hissi → Derimiz çok sıcak bir şeye değdiğinde ağrı sinyali gönderir

⚠️ Önemli: Elini sıcak çaya değdirince eli yanan birisi, sıcaklığı DERİSİYLE (dokunma duyusuyla) algılamıştır!

👅 Dil ve Tat Çeşitleri:

Dilimiz 4 ana tadı algılar:

Tat	Örnekler
🍬 TATLI	Şeker, bal, çikolata, olgun elma, muz
🍋 EKŞİ	Limon, sirke, yeşil erik, ekşi elma
🧂 TUZLU	Tuz, cips, zeytin
🌶️ ACI	Biber, kahve, greyfurt kabuğu

Dilin diğer görevleri:

🗣️ Konuşmaya yardım eder – Sesleri çıkarmamızı sağlar
🍽️ Yemek yemeye yardım eder – Yiyecekleri ağızda hareket ettirir
😛 Yutkunmaya yardım eder – Lokmayı boğaza iter

✋ Dokunma ile Ne Hissederiz?

Derimiz (dokunma organı) şunları algılar:

🪨 SERT / YUMUŞAK: Top sert mi yumuşak mı? → Derimizle anlarız!
🌡️ SICAK / SOĞUK: Çay sıcak mı? Buz soğuk mu?
📏 PÜRÜZLÜ / DÜZ: Zımpara pürüzlü, cam düz
💧 ISLAK / KURU: Havlu ıslak mı kuru mu?

👁️ Göz Sağlığını Koruma:

Gözlerimizi korumak için:

✅ Yapılması gerekenler:
• Kitap okurken yeterli aydınlatma olmalı
• Ekrana çok yakından bakmamalı
• Güneşli havalarda güneş gözlüğü takmalı
• Düzenli göz kontrolüne gitmeli

❌ Zararlı davranışlar: Karanlıkta kitap okumak, ekrana çok yakından bakmak, gözleri ovuşturmak, kirli ellerle göze dokunmak

👂 Kulak Sağlığını Koruma:

✅ Doğru bilgiler:
• Yüksek sesli müzik kulağa zarar verir
• Kulaklık sesini kısık tutmalıyız
• Kulağa sivri cisim sokmamalıyız
• Kulağı temiz tutmalıyız

👃 Burun Sağlığını Koruma:

Yapılmaması gerekenler:

❌ Burna yabancı cisim sokmak
❌ Zararlı kimyasalları koklamak
❌ Burnu çok sert silmek
❌ Parmakla burnu karıştırmak

🔄 Birden Fazla Duyu Kullanma:

Günlük hayatta çoğu zaman birden fazla duyu organını sırayla veya birlikte kullanırız:

🌹 Güle bakıp sonra koklamak: Önce GÖZ (görme), sonra BURUN (koklama)
🍎 Elmayı görüp yemek: Önce GÖZ, sonra DİL
🎵 Televizyon izlemek: GÖZ + KULAK birlikte

⚠️ Test İpucu: Sıcak-soğuk ve sert-yumuşak = DERİ ile algılanır. Tatlı-ekşi = DİL ile algılanır. Güle bakıp koklamak = Önce GÖZ sonra BURUN. Kulağa sivri cisim sokmak ZARARLIDIR!