📚 Konu Anlatımı 👇 Teste Git✕+
🕌 İslam ve Bilim
📿 Sünnetullah Kavramı
Allah (c.c.), yarattığı kâinatta kusursuz bir düzen ve işleyiş koymuştur. Bu düzene sünnetullah (Allah’ın koyduğu tabiat kanunları) denir. Güneşin doğup batması, mevsimlerin değişmesi, yerçekimi gibi doğa yasaları sünnetullahın örnekleridir. Sünnetullah kavramı, evrendeki düzeni anlamaya ve bilimsel araştırma yapmaya teşvik eder.
📖 İslam’ın İlme Teşviki
Kur’an-ı Kerim’de ve hadislerde ilim öğrenmek çok teşvik edilmiştir:
- Kur’an’ın ilk emri “Oku!” (Alak Suresi, 1. ayet) olmuştur.
- “Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?” (Zümer, 9) ayeti bilginin değerini vurgular.
- Kur’an, insanları göklerin ve yerin yaratılışını, gece-gündüz değişimini, yağmurun oluşumunu düşünmeye davet eder.
- Hz. Peygamber (s.a.v.) “İlim Çin’de de olsa gidip öğreniniz” buyurarak bilgi arayışını desteklemiştir.
🏛️ İslam Medeniyetinde Eğitim Kurumları
Müslümanlar tarih boyunca farklı eğitim kurumları geliştirmişlerdir:
| Kurum | Açıklama |
|---|---|
| Suffe | Hz. Peygamber döneminde Medine’deki ilk eğitim mekânı. Fakir sahabelere barınma ve eğitim sağlanırdı. |
| Medrese | Sistemli eğitim veren kurumlar. Nizamiye Medreseleri (1067) en ünlü örneklerdir. |
| Dârülkurrâ | Kur’an okuma ve kıraat ilminin öğretildiği kurumlardır. |
| Dârülhadis | Hadis ilminin öğretildiği kurumlardır. |
| Beytülhikme | Abbasi Halifesi Me’mûn döneminde kurulan çeviri ve bilim merkezidir. |
🔭 Rasathaneler
Rasathaneler, astronomik gözlemlerin yapıldığı bilimsel kurumlardır. İslam dünyasında önemli rasathaneler kurulmuştur:
- Merâga Rasathanesi (1259): İlhanlılar döneminde Azerbaycan’da kurulan ilk büyük rasathane. Nasîrüddîn Tûsî tarafından yönetilmiştir.
- Semerkant Rasathanesi (1420): Uluğ Bey tarafından kurulmuş, dönemin en gelişmiş gözlemevlerinden biridir.
- İstanbul Rasathanesi (1577): Takiyyüddin tarafından kurulmuş ancak kısa süre sonra yıktırılmıştır.
🔄 Tercüme Faaliyetleri
İslam bilim tarihinde tercüme hareketleri iki yönlü olmuştur:
- Doğudan Batıya (Emeviler ve Abbasiler): Antik Yunan, Hint ve İran kaynaklarından Arapçaya çeviriler yapılmıştır. Bu hareket Emeviler Dönemi’nde başlamış, Abbasiler Dönemi’nde Beytülhikme ile zirveye ulaşmıştır.
- Batıya Aktarım (12. yüzyıl): Avrupa, İslam dünyasındaki bilimsel eserleri Latince ve diğer Batı dillerine çevirmiştir. Bu tercümeler Rönesans’ın temellerini oluşturmuştur.
⚖️ İslam Medeniyetinin Bilime Katkıları
Müslüman bilim insanları pek çok alanda öncü çalışmalar yapmıştır:
- Matematik: Cebirin temeli (Hârizmî), sıfır kavramının aktarılması
- Tıp: Cerrahi aletler, hastane sistemi (İbn Sînâ, Zekeriyyâ er-Râzî)
- Optik: Işığın kırılması ve yansıması (İbnü’l-Heysem)
- Astronomi: Yıldız katalogları, gezegen hareketleri
Hatırla: İslam medeniyetinin temelinde “ilim” kavramı vardır. Kur’an ve hadisler bilimsel araştırmayı teşvik eder, bu da Müslümanları hem din hem de fen bilimlerinde çalışmaya yönlendirmiştir.
⚠️ Test İpucu: “Sünnetullah” kavramını “din” kavramıyla karıştırma. Sünnetullah doğa yasaları, din ise Allah’ın insanlara peygamberler aracılığıyla bildirdiği kurallar bütünüdür.
12. Sınıf Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi İslam ve Bilim Testi testini çözerek bilgilerinizi ölçün. Bu testte 10 soru bulunmaktadır.
Sınav özeti
0 - 10 soru tamamlandı
Sorular:
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
Bilgi
10 soruluk test. Süreniz 15 dakikadır.
Daha önce bu sınavı bitidiniz ve tekrar alamazsınız.
Sınav yükleniyor...
Sınava başlamak için önce kayıt olmalısınız.
Bu sınavı başlatmak için, aşağıdaki sınav bitirmek zorundasınız:
Sonuçlar
0 - 10 soru doğru olarak cevaplandı
Zamanınız:
Zaman doldu
0 - 0 Puan aldınız, (0)
Kategoriler
- Kategorize edilmedi 0%
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- Cevaplanan
- Gözden geçirme
-
Soru 1 - 10
1. Soru
1 PuanAllah (c.c.), sonsuz ilim ve kudreti ile yarattığı kâinatta kusursuz
bir sistem kurmuştur. Her varlık, bu sistemin işleyişi
içerisinde mevcudiyetini sürdürür. Yüce Allah’ın (c.c.) kader
kavramı çerçevesinde koyduğu ve yönettiği bu sisteme —-
denir. Nitekim Kur’an’da “Her şeyin, hazineleri (kaynağı),
bizim katımızdadır ve biz her şeyi bir ölçüye göre indiririz.”
(Hicr suresi,
21. ayet.) buyrularak bu gerçeğe dikkat çekilmektedir.Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi
getirilmelidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 2 - 10
2. Soru
1 Puan(I) Din, Yüce Allah tarafından insanlara peygamberler aracılığıyla
bildirilen kurallar bütünüdür. (II) Dinin kaynağı her
şeyi yaratan, yaşatan ve her an kontrolü altında tutan Allah’tır
(c.c.). (III) Yüce Allah, sonsuz ilim ve kudreti ile yarattığı
kâinatta kusursuz bir sistem kurmuştur. (IV) İnsanın
yaratılışının bir gayesi olduğu gibi insan hayatındaki her şeyin
de bir gayesi vardır. (V) Her varlık, bu sistem içerisinde
belirlenmiş bir yere ve göreve sahiptir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin
akışını bozmaktadır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 3 - 10
3. Soru
1 Puan“Şüphesiz, göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün
birbiri ardınca gelişinde, insanlara yarar sağlayacak
şeylerle denizde seyreden gemilerde, Allah’ın gökyüzünden
indirip kendisiyle ölmüş” toprağı dirilttiği yağmurda, yeryüzünde
her çeşit canlıyı yaymasında, rüzgârları ve gökle yer
arasındaki emre amade bulutları evirip çevirmesinde elbette
düşünen bir topluluk için deliller vardır.” (Bakara suresi, 164.
ayet.)
Bu ayetten hareketle aşağıdaki yargıların hangisine
ulaşılamaz?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 4 - 10
4. Soru
1 PuanAşağıdaki ayetler ve hadislerden hangisi dinin ilim öğrenmeyi
teşvik ettiğine örnek değildir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 5 - 10
5. Soru
1 PuanVahiy merkezli olarak başlayan İslam bilim ve düşünce tarihinde
önemli dönemlerden birisi felsefenin İslam dünyasına
girmesidir. Müslümanlar arasında bilimin gelişmesinde
Emeviler Dönemi’nde başlayan tercüme faaliyetlerinin etkisi
vardır. Felsefenin İslam dünyasına girmesi tercüme faaliyetlerinin
bir sonucudur. Bu dönemde Sanskritçe, Yunanca ve
Süryaniceden eserler tercüme edilmiştir. Bu amaçla Emevi
Halifesi Me’mun, Bağdat’ta kütüphane, akademi ve tercüme
bürosundan oluşan Daru’l-hikme adı verilen bir müessese
kurmuştur. İslam dünyasında başlayan tercüme faaliyetleri
salt bir nakil olmayıp felsefenin, İslam düşüncesi ile yeniden
hayat bulup hikmete dönüşmesidir.
Bu parçadan hareketle Müslümanlar arasında bilimin
gelişmesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 6 - 10
6. Soru
1 Puan(I) Medeniyet, en genel anlamda, insanların bir nesilden
diğerine aktardıkları siyasal, sosyal, ekonomik faaliyetler,
kurumlar, değerler ve kavramların hepsidir. (II) İslam medeniyetinin
temelinde bilgi (ilim) kavramının olduğu görülür.
(III) Bilimsel bir sürecin sonucunda oluştuğu için İslam
medeniyetini bilgi medeniyeti olarak nitelendirebiliriz. (IV)
Müslümanlar ilmî çalışmalara vahyin yol göstericiliği ile başlamışlardır.
(V) Kur’an ve sünnetin ilme, bilgiye ve öğrenmeye
teşvik eden buyrukları, Müslümanların başta dinî ilimler
olmak üzere insanlığın faydasına olan her türlü bilgiye yönelmelerine
vesile olmuştur.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf
numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 7 - 10
7. Soru
1 PuanAşağıdaki eğitim kurumlarından hangisinin tanımı yanlış
verilmiştir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 8 - 10
8. Soru
1 PuanI. Rasathaneler astronomik gözlemler yapmak için kurulmuş
gözlemevleridir.
II. Modern dönemde rasathanelerin yerini tamamen uydularalmıştır.
III. İslam dünyasında tam teşekküllü ilk büyük rasathaneİlhanlı’lar tarafından 1259’da kurulan Merâga Rasathanesi’dir.
İslam toplumunda bir eğitim ve bilim merkezi olan rasathaneler
ile ilgili verilen ifadelerden hangileri yanlıştır?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 9 - 10
9. Soru
1 Puanİslam tarihi incelendiğinde günümüzdekine benzer bir okuldan
bahsetmek mümkün değildir. Ancak hicretten sonra bir
—- müessesesinin varlığından bahsedilebilir. Hz. Peygamber’in,
on Müslüman çocuğa okuma yazma öğretmeleri karşılığında
Bedir Savaşı esirlerini serbest bıraktığı bilinmektedir.
Buradan hareketle bir veya birkaç sınıflı bir okulun
oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi
getirilmelidir?
Doğru
Doğru değil
-
Soru 10 - 10
10. Soru
1 PuanMüslümanlar, Kur’an-ı Kerim’in ve Hz. Peygamber’in bilime
teşvik eden mesajlarının rehberliğinde hem din bilimlerine
hem de fen ve sosyal bilimlere yönelerek önemli çalışmalar
yapmışlardır.
12. yüzyılın sonlarına doğru Batılılar, İslammedeniyetinin üstünlüğünün farkına varmış ve bunu kendi
ülkelerine aktarmayı amaçlamışlardır. İslam ülkelerindeki
medreselere Avrupa’dan öğrenciler gönderilmeye başlanmış
ve Arapçadan Latinceye çeviri faaliyetleri hız kazanmıştır.
Avrupa’da ortaya çıkan Rönesans hareketinin oluşmasında
İslam dünyasından yapılan çevirilerin büyük etkisi
vardır.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru
Doğru değil
Soru Sayısı: 10 | Süre: 15 dakika
0 Yorum